Ojczyzna w potrzebie, a my… grodziska

Jakiekolwiek by nie były nasze sympatie i antypatie polityczne, to nie da się ukryć, że kraj nasz znalazł się na zakręcie. Może to nie jest wiraż narażający na pewną śmierć, ale bez wątpienia wymaga uważnej jazdy. Kiedy więc w przedświątecznym czasie uwaga rodaków podzielona jest pomiędzy świąteczne porządki, karpia i prezenty, a parlamentarny kryzys, my uparcie pchamy do przodu wózek nauki. W tak zwanym międzyczasie kontynuowaliśmy program badań na wczesnośredniowiecznych grodziskach Polski Centralnej.

Najbardziej rozbudowany program badań przeprowadziliśmy w Starych Skoszewach, gdzie pierwsze prace były wykonane już w 2013 r.

skoszb1Wynikiem tych badań było odkrycie zupełnie nowego obiektu, czytelnego jako zespół anomalii magnetycznych oraz wyróżnik fotointerpretacyjny na zdjęciach lotniczych. W dodatku w tym miejscu zebraliśmy w trakcie badań powierzchniowych najwięcej w całej okolicy materiałów ruchomych: fragmentów naczyń ceramicznych i kafli piecowych. Niestety nie cały obiekt udało nam się wówczas zarejestrować, więc sytuacja nie była zupełnie jasna.

skoszb3O tak to wyglądało. Tam na górze widać takie ciemne półkole – to rozległa, liniowa anomalia magnetyczna, która kojarzyła nam się z fosą. Problem polega na tym, że nie byliśmy pewni czy to fosa i nie wiedzieliśmy z jakim obiektem ją wiązać. W grę, przynajmniej teoretycznie, wchodziło niewielkie grodzisko wczesnośredniowieczne, o średnicy około 30-40 m, mniej więcej współczesne najstarszej fazie właściwego skoszewskiego grodziska położonego kilkadziesiąt metrów dalej, na południe. Mógł to być także zupełnie zniwelowany późnośredniowieczny gródek rycerski lub dwór nowożytny.

Rozszerzenie obszaru badań i zastosowanie dodatkowych technik okazało się konieczne. Okazja nastąpiła w tym roku wraz z kolejny programem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

dsc_0748_v1Prace odbyły się w trudnych warunkach pogodowych.

dsc_0749_v1Oprócz rozszerzenie obszaru badań magnetycznych przeprowadziliśmy także rozpoznanie elektrooporowe.

dsc_0751_v1Oraz badania georadarowe.

dsc_0750_v1Te ostatnie na znaczną skalę – przebadaliśmy około 1 ha powierzchni, z profilami rozmieszczonymi co 1 m. To jeden z największych pod względem zwartego obszaru programów badań georadarowych.

skoszb2Nowy, powiększony obszar badań magnetycznych.

Na wnioski trzeba będzie jeszcze trochę poczekać, ale na pewno udało się uzyskać zupełnie nowe informacje dotyczące tajemniczego obiektu. Obawiam się jednak, że niektóre aspekty związane z jego funkcjonowaniem pozostaną dla nas tajemnicą jeszcze przez pewien czas…

Reklamy

Nowe zdjęcia grodzisk

Cały czas kontynuujemy nasz program badań grodzisk wczesnośredniowiecznych Polski Centralnej. Wykonaliśmy kolejną serię zdjęć z drona.

DCIM101GOPROG0188472.

Grodzisko w Szydłowie. Ten niezwykle ciekawy i dość wczesny, bo zapewne IX-wieczny obiekt, został niestety silnie zniszczony w efekcie melioracji  Okolica została pocięta licznymi kanałami, a teren wyrównany i częściowo zniwelowany. Na samym grodzisku funkcjonowało przez długi czas wysypisko śmieci. Zresztą śmieci do dzisiaj tam zalegają.

DCIM101GOPROG0188534.

Inne ujęcie grodziska w Szydłowie

DCIM101GOPROG0198590.

Grodzisko w Starych Skoszewach (stanowisko 1 – na prawo od drogi) i towarzyszące mu stanowisko 2 (na lewo od drogi). W 2013 roku zidentyfikowaliśmy tam tajemniczy obiekt, który zinterpretowaliśmy jako możliwe pozostałości drugiego, mniejszego grodziska. Planujemy dalsze badania, które pozwolą nam (mam nadzieję) dowiedzieć się o nim czegoś więcej.

Wracamy na grodziska

Zakończenie badań w Ostrowitem nie oznacza bynajmniej zakończenia naszej terenowej aktywności. Czeka nas bardzo pracowita jesień, podczas której odwiedzać będziemy całe mnóstwo stanowisk. Przede wszystkim czeka nas kończenie prac w ramach programu „Badania nieinwazyjne grodzisk Polski Centralnej” realizowanego przez łódzki oddział SNAP i finansowanego z 5 priorytetu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, “Ochrona zabytków archeologicznych”. Badania rozpoczęliśmy później niż planowaliśmy, bo zima tego roku nieco się przedłużyła. Zaraz później okazało się, że na polach rośnie już zboże i nie należy go tratować. Żniwa zakończyły się w połowie sierpnia, kiedy rozpoczynaliśmy badania w Ostrowitem. Teraz po ich zakończeniu wracamy na grodziska.

DSC00076_v1Powrót na grodziska rozpoczęliśmy od badań powierzchniowych w rejonie grodziska w Starych Skoszewach. Badania przeprowadziliśmy opierając się na siatce kwadratów, w ramach których zbierany był materiał zabytkowy. Taka metoda pozwala na przeprowadzenie analiz rozkładu przedmiotów wyoranych podczas prac polowych i wytyczenie stref użytkowanych w różnych horyzontach czasowych.

skosz1W Skoszewach zastosowaliśmy dość gęstą siatkę 10×10 m. Wyniki opracowuję w Qgis, który pozwala w wygodny sposób przygotować ich graficzną wizualizację. Na wnioski trzeba będzie jeszcze poczekać do momentu umycia i przeanalizowania pozyskanego zbioru. Zobaczymy co się objawi…

A tymczasem kolejne grodziska czekają.